Opieka nad małym dzieckiem

Szansą dla rodzica, szansą dla dziecka

Ankieta

Żłobki i kluby dziecięce

1) Podmioty mogące tworzyć żłobki i kluby dziecięce. Jak założyć żłobek?

a) Kto może tworzyć i prowadzić żłobki i kluby dziecięce.

Żłobek lub klub dziecięcy, zgodnie z ustawą o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2011 r., Nr 45, poz. 235, z późn. zm.), mogą tworzyć gminy, osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Aby utworzyć żłobek lub klub dziecięcy należy zarejestrować działalność gospodarczą (gmina może prowadzić żłobek w formie samorządowej jednostki budżetowej). Podmiot tworzący instytucję ustala statut żłobka lub klubu dziecięcego, określając w szczególności:

1) nazwę i miejsce jego prowadzenia;

2) cele i zadania oraz sposób ich realizacji, z uwzględnieniem wspomagania indywidualnego rozwoju dziecka oraz wspomagania rodziny w wychowaniu dziecka, a w przypadku dzieci niepełnosprawnych - ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności;

3) warunki przyjmowania dzieci;

4) zasady ustalania opłat za pobyt i wyżywienie w przypadku nieobecności dziecka w żłobku lub klubie dziecięcym.


b) Zakładanie żłobka i klubu dziecięcego – podmioty inne niż gminy.

Prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego, jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220 poz. 1447, Nr 239 poz. 1593) i wymaga wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych.

Wpisu do rejestru dokonuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Wniosek zawiera:

- w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej - numer lub indeks identyfikujący podmiot we właściwym rejestrze publicznym, potwierdzający status podmiotu,

- numer NIP i REGON, o ile wnioskodawcy te numery nadano,
- oświadczenie o spełnianiu warunków lokalowych,
- w przypadku osoby fizycznej oświadczenie o niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie,

- oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do lokalu, w którym ma być prowadzony żłobek lub klub dziecięcy,

- w przypadku osoby fizycznej – numer PESEL.


Wpis do rejestru podlega opłacie w wysokości nie wyższej niż 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego zgodnie z przepisami o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Opłata stanowi dochód własny gminy. Wraz z wnioskiem
o wpis do rejestru, podmiot przedstawia stosowne oświadczenie. Wysokość opłaty ustalana jest przez radę gminy
w drodze uchwały. Jeżeli gmina jest podmiotem tworzącym żłobek lub klub dziecięcy, jest zwolniona z opłaty za wpis do rejestru.

W celu sprawdzenia zgodności danych zawartych we wniosku o wpis do rejestru żłobków lub klubów dziecięcych, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może żądać: odpisu z odpowiedniego rejestru, dokumentu potwierdzającego tożsamość, zaświadczenia o niekaralności lub dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu, w którym ma być prowadzony żłobek lub klub dziecięcy.


Po dokonaniu wpisu do rejestru podmiot otrzymuje zaświadczenie wydane przez organ rejestrujący. Zaświadczenie zawiera następujące dane:

1) nazwę organu, który dokonał wpisu do rejestru;

2) datę i numer wpisu do rejestru;

3) formę organizacyjną opieki oraz jej nazwę;

4) nazwę lub imię i nazwisko podmiotu prowadzącego żłobek lub klub dziecięcy;

5) miejsce prowadzenia żłobka lub klubu dziecięcego.
Jednak, jeżeli podmiot nie spełnia warunków wymaganych do utworzenia i prowadzenia żłobka lub klubu dziecięcego albo wydano prawomocne orzeczenie zakazujące przedsiębiorcy wykonywania działalności gospodarczej objętej wpisem, wójt, burmistrz lub prezydent miasta odmawia dokonania wpisu do rejestru.

Wykreślenie z rejestru następuje w przypadku, gdy podmiot wpisany do rejestru złoży wniosek o wykreślenie, bądź nie usunie w wyznaczonym terminie, nieprawidłowości w zakresie prowadzenia żłobka lub klubu dziecięcego. Może tak się zdarzyć, że organ nadzorujący w osobie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, stwierdzi nieprawidłowości w tym zakresie. Wówczas daje termin do ich usunięcia. Właśnie nieusunięcie nieprawidłowości w wyznaczonym terminie skutkuje wykreśleniem z rejestru. Trzecia przesłanka do wykreślenia jest przekazanie we wniosku oraz dokumentach dołączonych do wniosku przez podmiot zarejestrowany, informacji niezgodnych ze stanem faktycznym.

Zarówno odmowa dokonania wpisu do rejestru jak i wykreślenie z niego, następuje w drodze decyzji administracyjnej.
O wszelkich zmianach dotyczących informacji zawartych we wniosku o wpis do rejestru, podmiot zarejestrowany ma obowiązek, w terminie czternastu dni od dnia dokonania zmiany, do poinformowania organu prowadzącego rejestr. Zarówno zmiany w rejestrze, jak i wykreślenie z rejestru są zwolnione z opłat.


Ze względu na to, że działalność gospodarcza polegająca na prowadzeniu instytucji sprawującej opiekę nad dziećmi do trzech lat, od dnia 4 kwietnia 2011 roku, zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, jest działalnością regulowaną, to wszystkie podmioty prowadzące tego typu działalność gospodarczą, przed dniem wejścia ustawy
o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, w życie, mogą prowadzić tę działalność na podstawie przepisów dotychczasowych (o swobodzie działalności gospodarczej), nie dłużej jednak niż przez okres trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, tj. do dnia 4 kwietnia 2014 roku.

Po tym okresie, są zobowiązane do dostosowania warunków lokalowych i sanitarnych do wymagań ustawowych bądź, w przypadku, gdy tego nie uczynią, muszą zaprzestać działalności. Warunki lokalowe i sanitarne są uregulowane
w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2011 r. w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych dotyczących żłobków i klubów dziecięcych. Zgodnie z tym rozporządzeniem w lokalu, w którym prowadzony będzie żłobek lub klub dziecięcy, muszą być zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki pobytu dzieci, potwierdzone pozytywną opinią komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej oraz pozytywną opinią właściwego państwowego inspektora sanitarnego.

Obie opinie są potrzebne aby zarejestrować działalność sprawowania opieki nad dziećmi. To zgodnie z tymi opiniami podmiot, przy składaniu wniosku o rejestrację, oświadcza, że spełnia warunki lokalowe.

Żłobek lub klub dziecięcy, może być prowadzony w lokalu, znajdującym się w budynku lub jego części spełniających wymagania określone w przepisach techniczno-budowlanych oraz przepisach o ochronie przeciwpożarowej dla kategorii zagrożenia ludzi ZL II lub wymagania uzgodnione z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, w trybie określonym w tych przepisach. Jednak dopuszcza się także, prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego w lokalu znajdującym się w budynku lub jego części, innych niż dla kategorii zagrożenia ludzi ZL II bądź, po uzgodnieniach z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli lokal: 1) jest przeznaczony dla nie więcej niż 15 dzieci; 2) znajduje się na parterze budynku wykonanego z elementów nierozprzestrzeniających ognia; 3) posiada co najmniej dwa wyjścia na zewnątrz, przy czym jednym z nich są drzwi wyjściowe z lokalu, a drugim inne drzwi lub okno umożliwiające bezpośrednie wyjście na przestrzeń otwartą; 4) został wyposażony w: a) trudnozapalne wykładziny podłogowe i inne stałe elementy wyposażenia i wystroju wnętrz, b) gaśnicę proszkową ABC o zawartości co najmniej 4 kg środka gaśniczego. Strefa pożarowa, w której znajduje się lokal, w którym może przebywać nie więcej niż piętnaścioro dzieci, jest strefą pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL, określoną w przepisach techniczno-budowlanych, zlokalizowaną w budynku innym niż tymczasowy. W jednej strefie pożarowej może znajdować się jeden lokal, który jest przeznaczony na nie więcej niż piętnaścioro dzieci.

 

Lokal, w którym ma być prowadzony żłobek lub klub dziecięcy, oraz jego wyposażenie winny spełniać następujące warunki:

1) powierzchnia pomieszczenia przeznaczonego na zbiorowy pobyt od 3 do 5 dzieci wynosi co najmniej 16 m2;
w przypadku liczby dzieci większej niż 5, powierzchnia ulega odpowiedniemu zwiększeniu na każde kolejne dziecko, z tym że:
a) powierzchnia przypadająca na każde kolejne dziecko wynosi co najmniej 2 m2, jeżeli czas pobytu dziecka nie przekracza 5 godzin dziennie,
b) powierzchnia przypadająca na każde kolejne dziecko wynosi co najmniej 2,5 m2, jeżeli czas pobytu dziecka przekracza 5 godzin dziennie;
2) wysokość pomieszczeń przeznaczonych na pobyt dzieci wynosi co najmniej 2,5 m;
3) jest zapewnione utrzymanie czystości i porządku w lokalu, pomieszczenia są utrzymywane w odpowiednim stanie oraz są przeprowadzane ich okresowe remonty i konserwacje;
4) w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych:
a) podłoga i ściany są wykonane tak, aby było możliwe łatwe utrzymanie czystości w tych pomieszczeniach,
b) ściany do wysokości co najmniej 2 m są pokryte materiałami zmywalnymi, nienasiąkliwymi i odpornymi na działanie wilgoci oraz materiałami nietoksycznymi i odpornymi na działanie środków dezynfekcyjnych;
5) pościel i leżaki są wyraźnie oznakowane, przypisane do konkretnego dziecka
i odpowiednio przechowywane, tak aby zapobiec przenoszeniu się zakażeń;
6) w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt dzieci, na grzejnikach centralnego ogrzewania są umieszczone osłony ochraniające przed bezpośrednim kontaktem z elementem grzejnym;
7) w pomieszczeniach jest zapewniona temperatura co najmniej 20° C;
8) jest zapewniony dostęp do miski ustępowej oraz urządzeń sanitarnych z ciepłą bieżącą wodą, takich jak: umywalka, brodzik z natryskiem lub inne urządzenia do utrzymania higieny osobistej dzieci, z tym że w urządzeniach sanitarnych jest zapewniona centralna regulacja mieszania ciepłej wody;
9) jest zapewnione stanowisko do przewijania dzieci;
10) jest zapewnione miejsce do przechowywania sprzętu i środków utrzymania czystości, zabezpieczone przed dostępem dzieci;
11) jest zapewnione miejsce do przechowywania odzieży wierzchniej;
12) meble są dostosowane do wymagań ergonomii;
13) wyposażenie posiada atesty lub certyfikaty;
14) zabawki spełniają wymagania bezpieczeństwa i higieny oraz posiadają oznakowanie CE;
15) jest zapewniona możliwość otwierania w pomieszczeniu co najmniej 50% powierzchni okien;
16) w pomieszczeniach jest zapewnione oświetlenie o parametrach zgodnych z Polską Normą;
17) apteczki w lokalu są wyposażone w podstawowe środki opatrunkowe.


W żłobku i klubie dziecięcym, do którego uczęszcza dziecko karmione mlekiem matki, zapewnia się warunki do jego przechowywania i podawania. W lokalu, w którym ma być prowadzony żłobek lub klub dziecięcy, zapewnia się w miarę możliwości bezpośrednie wyjście na teren otwarty wyposażony w urządzenia do zabaw, niedostępny dla osób postronnych oraz w miarę możliwości zapewnia się leżakowanie na werandzie lub tarasie dla niemowląt.

 

2) Zespoły żłobków i klubów dziecięcych.

Gminy, które prowadzą żłobki i kluby dziecięce dla celów organizacyjnych mogą łączyć je w zespoły. Połączenie żłobków
i klubów dziecięcych nie narusza zasady, że każda z tych instytucji jest odrębną jednostką, tj. tak samo musi zostać wpisana do rejestru gminnego, posiadać także statut i regulamin organizacyjny. Każdy zespół ma dyrektora, który jest jednocześnie dyrektorem żłobka lub osobą kierującą klubem dziecięcym. Dyrektor zespołu musi posiadać przynajmniej roczne doświadczenie w kierowaniu żłobkiem lub klubem dziecięcym.

Podmioty mogące tworzyć i prowadzić żłobki i kluby dziecięce, mogą organizować wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną żłobków, klubów dziecięcych lub ich zespołów. Obsługa ta może wykonywana także przez jednostki, o których mowa w art. 5 ust. 9 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

 

3) Jak długo dziecko może przebywać w żłobku lub klubie dziecięcym.

W żłobku opieka sprawowana nad dziećmi przez opiekuna odbywa się do dziesięciu godzin dziennie względem każdego dziecka. Jeżeli zachodzi uzasadniona konieczność, czas pozostawania dziecka w żłobku może zostać wydłużony za dodatkowa opłatą.

Natomiast w klubie dziecięcym dziecko może przebywać do pięciu godzin dziennie. Nie ma możliwości przedłużania tego czasu.

 

4) Personel w żłobku i klubie dziecięcym.

4. 1.) Dyrektor żłobka i osoba kierująca pracą klubu dziecięcego.

Pracą żłobka kieruje dyrektor. Jest to osoba, która posiada: wykształcenie wyższe i co najmniej 3 lata doświadczenia
w pracy z dziećmi albo co najmniej wykształcenie średnie oraz 5 lat doświadczenia w pracy z dziećmi. Natomiast osobą kierującą pracą klubu dziecięcego może być osoba posiadająca kwalifikacje, które posiada opiekun w żłobku lub klubie dziecięcym. W żłobku, do którego uczęszcza więcej niż dwadzieścioro dzieci, zatrudnia się przynajmniej jedną pielęgniarkę lub położną. Organizację wewnętrzną żłobka lub klubu dziecięcego określa regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora żłobka lub osobę kierującą pracą klubu dziecięcego, za którego realizację odpowiada dyrektor żłobka lub osoba kierująca pracą klubu dziecięcego.


Dyrektorem żłobka, osobą kierującą pracą klubu dziecięcego, osobą fizyczną będącą podmiotem tworzącym żłobek lub klub dziecięcy, opiekunem, pielęgniarką, położną oraz wolontariuszem w żłobku lub klubie dziecięcym może być osoba, która:1) daje rękojmię należytego sprawowania opieki nad dziećmi; 2) nie jest i nie była pozbawiona władzy rodzicielskiej oraz władza rodzicielska nie została jej zawieszona ani ograniczona; 3) wypełnia obowiązek alimentacyjny, w przypadku gdy taki obowiązek został nałożony na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd; 4) nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne.


4. 2.) Opiekun w żłobku i klubie dziecięcym. Wykształcenie, kwalifikacje, doświadczenie.

a) Kto może być opiekunem.

Wymagania dla opiekunów w żłobkach i klubach dziecięcych są takie same. Opiekunem w żłobku lub klubie dziecięcym może być osoba posiadająca kwalifikacje: pielęgniarki, położnej, opiekunki dziecięcej, nauczyciela wychowania przedszkolnego, nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej lub pedagoga opiekuńczo-wychowawczego. Ponadto, opiekunem może być także osoba, która posiada co najmniej wykształcenie średnie oraz:
- co najmniej dwuletnie doświadczenie w pracy z dziećmi w wieku do trzech lat lub

- przed zatrudnieniem jako opiekun w żłobku lub w klubie dziecięcym odbyła 280-godzinne szkolenie, z czego co najmniej 80 godzin w formie zajęć praktycznych, polegających na sprawowaniu opieki nad dzieckiem pod kierunkiem w pełni wykwalifikowanego opiekuna.


Jeżeli osoba, która posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w pracy z dziećmi w wieku do trzech lat oraz średnie wykształcenie, ale nie pracowała z dziećmi w wieku do trzech lat przez okres co najmniej 6 miesięcy bezpośrednio przed podjęciem zatrudnienia jako opiekun, zobowiązana jest w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku opiekuna odbyć 80 - godzinne szkolenie w celu uaktualnienia i uzupełnienia wiedzy oraz umiejętności. Jeden opiekun w żłobku może sprawować opiekę - nad maksymalnie ośmiorgiem dzieci, a w przypadku gdy w grupie znajduje się dziecko niepełnosprawne, dziecko wymagające szczególnej opieki lub dziecko, które nie ukończyło pierwszego roku życia maksymalnie nad pięciorgiem dzieci. Do żłobka mogą uczęszczać dzieci w wieku od ukończenia dwudziestego tygodnia życia do lat trzech, w wyjątkowych sytuacjach do lat czterech. Natomiast jeden opiekun w klubie dziecięcym może sprawować opiekę - nad maksymalnie ośmiorgiem dzieci, a w przypadku gdy w grupie znajduje się dziecko niepełnosprawne lub dziecko wymagające szczególnej opieki maksymalnie nad pięciorgiem dzieci. Do klubu dziecięcego mogą uczęszczać dzieci w wieku od ukończenia pierwszego roku życia do lat trzech, w wyjątkowych sytuacjach do lat czterech.


4. 3.) Wolontariusz jako pomoc opiekuna w sprawowaniu opieki nad dziećmi

Przy zapewnianiu opieki nad dziećmi przebywającymi w żłobku lub klubie dziecięcym można korzystać z pomocy wolontariuszy. Wolontariusz, przed rozpoczęciem świadczenia pracy w żłobku lub klubie dziecięcym, zobowiązany jest odbyć 40-godzinne szkolenie.
Zakres programowy 40-godzinnego szkolenia dla wolontariusza, prowadzonego w formie warsztatów lub ćwiczeń, obejmuje następujące zagadnienia:
1) udzielanie dziecku pierwszej pomocy,
2) opieka pielęgnacyjna,
3) stymulowanie rozwoju dziecka przez organizowanie zabaw: eksploracyjnych, muzycznych, rytmicznych, plastycznych i technicznych.
Jednakże jeżeli wolontariusz posiada kwalifikacje i doświadczenie w pełni wykwalifikowanego opiekuna jest zwolniony
z odbywania 40-godzinnego szkolenia przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej.


4. 4.) Obowiązkowe badania

Zarówno opiekun w żłobku lub klubie dziecięcym jak i wolontariusz są obowiązani, na podstawie ustawy, o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 do poddania się obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. Nr 234, poz. 1570, z 2009 r. Nr 76, poz. 641 oraz z 2010 r. Nr 107, poz. 679 i Nr 257, poz. 1723).


4. 5.) Szkolenia dla opiekunów i wolontariuszy.

Zakres programów szkoleń określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2011 r. w sprawie zakresu programów szkoleń dla opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym, wolontariusza oraz dziennego opiekuna, które weszło w życie w dniu 4 kwietnia 2011 roku.


Szkolenie dla opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym, zawiera następujące bloki tematyczne:

1) psychopedagogiczne podstawy rozwoju jednostki (20 godzin):
a) adaptacja jako rezultat rozwoju, b) przebieg rozwoju jednostki w cyklu życia, c) uwarunkowania procesu rozwoju jednostki, d) osiągnięcia rozwojowe w poszczególnych etapach życia jednostki;

2) rozwój dziecka w okresie wczesnego dzieciństwa (25 godzin):
a) zadania rozwojowe w okresie niemowlęcym i poniemowlęcym, b) aspekty rozwoju dziecka - charakterystyka zmian
w zakresie rozwoju poznawczego, psychospołecznego i motorycznego na poszczególnych etapach życia dziecka,
c) źródła szans i zagrożeń dla rozwoju dziecka w wieku do lat 3, d) neurologiczne podstawy rozwoju dziecka,
e) mechanizmy rozwoju dziecka;

3) stymulowanie wszechstronnego rozwoju dziecka (120 godzin): a) rozpoznawanie potrzeb rozwojowych dziecka,
b) planowanie i dokumentowanie rozwoju dziecka w codziennych sytuacjach (powitanie, pożegnanie, posiłki, czynności higieniczne, odpoczynek, zabawa), c) kreowanie przedmiotowego i społecznego środowiska rozwoju dziecka, d) opieka pielęgnacyjna i zdrowotna nad dzieckiem prawidłowo i nieprawidłowo rozwijającym się, e) zabawa jako podstawowa forma aktywności dziecka - zabawy eksploracyjne, muzyczne, rytmiczne, plastyczne i techniczne, f) wprowadzanie dziecka w kulturę, g) budowanie relacji społecznych z dzieckiem, rodzicami i lokalnymi służbami odpowiedzialnymi za rozwój dziecka;

4) kompetencje opiekuna dziecka (35 godzin): a) odpowiedzialność prawna opiekuna, b) podstawy medycyny ratunkowej (udzielanie dziecku pierwszej pomocy), c) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, d) umiejętności radzenia sobie ze stresem i rozwiązywania problemów, e) emisja głosu;

5) praktyki zawodowe (80 godzin).


4. 7.) Zatwierdzanie programów i prowadzenie szkoleń.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy, programy szkoleń na wniosek podmiotu chcącego prowadzić szkolenia, zatwierdza minister właściwy do spraw rodziny.

Zatwierdzenie programów szkoleń odbywa się w drodze decyzji administracyjnej. Lista zatwierdzonych programów jest opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej (jest ona na bieżąco uzupełniana). Szkolenia są organizowane przez podmioty, które otrzymały decyzje zatwierdzającą. Koszt szkolenia ponosi kandydat na opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym. Koszt szkolenia może także ponieść przyszły pracodawca. Uprawnienia do sprawowania opieki nad dziećmi w wieku do trzech lat, będą posiadały tylko te osoby, które odbędą szkolenie zgodnie z programem zamieszczonym
w Biuletynie Informacji Publicznej.

realizacja: Ideo CMS Edito powered by: